Ngày tết và những bài học văn hóa gia đình nên dạy trẻ

Gia đình Tin tức gia đình
Mất:5 phút, 49 giây để đọc

Ngày Tết với dân tộc Việt không những là những dịp sum họp hạnh phúc bên gia đình; mà còn ẩn chứa nhiều giá trị bản sắc dân tộc; cô đọng và phát huy qua nhiều thế hệ. Vậy thì tại sao bố mẹ không tận dụng khoảng thời gian đặc biệt này trong năm; để truyền đạt cho con cái những phong tục đẹp của dân tộc; những bài học hay trong cuộc sống?

Hãy để trẻ em có được Tết đúng nghĩa 

“Có nên gộp Tết tây vào Tết ta”, “Ngày Tết ngày càng buồn chán” – Là những câu hỏi mà mỗi dịp ta đến ít nhiều ta đều đã nghe qua. Theo Lê Văn Lan – Nhà sử học chia sẻ; ta không nên đặt trọng vấn đề như vậy, Tết như thế nào là tùy thuộc vào bản thân chúng ta cảm nhận. Trong hoài niệm của ông và nhiều thế hệ khác; Tết vẫn là 1 thứ rất đẹp đẽ, là khoảng thời gian ta thể hiện tình yêu với gia đình; dành thời gian cho các Đấng sinh thành, con cháu,… Chỉ cần thấy cành mai, cành đào được treo lên trang trí dọc hai bên đường; lòng đã cảm thấy muốn được về ngôi nhà ấm áp tình thân.

“Tết xưa và nay không thay đổi nhiều. Chỉ tiếc rằng bây giờ Tết bị chi phối bởi smartphone; facebook,.. Nhiều quá; mọi người lại dành thời gian nhiều cho mạng xã hội hơn là ngồi lại tâm sự; quây quần với nhau”. Đó là những lời chia sẻ của tiến sĩ Trần Hữu Sơn – Phó Chủ tịch Hội văn nghệ dân gian.

Ngày xưa, cả năm chỉ mong đến Tết để được ăn no, còn trẻ con mong đến Tết để được mặc quần áo mới. Bây giờ ngày nào cũng ăn ngon như Tết nên nhiều người không còn thấy hào hứng, mong chờ Tết nữa. Có điều không phải vì thế mà người lớn “ăn tết” qua loa và quên đi việc giáo dục con cái về ý nghĩa của ngày Tết, không cho trẻ có cơ hội được trải nghiệm Tết.

Hiện nay, trước kỳ nghỉ Tết, nhiều trường học tổ chức hoạt động ý nghĩa để trẻ được trải nghiệm Tết. Trẻ được tham gia hội chợ Tết, học gói bánh chưng, chơi các trò chơi dân gian.

Học sinh được trải nghiệm Tết thông qua các cuộc thi, Hội chợ Tết được tổ chức tại trường
Học sinh được trải nghiệm Tết thông qua các cuộc thi, Hội chợ Tết được tổ chức tại trường

Truyền đạt những điều bổ ích cho trẻ

Tại gia đình, cha mẹ có thể cho trẻ được trải nghiệm Tết thông qua các hoạt động hằng ngày. Chẳng hạn, vào những ngày cuối năm, gia đình thường dọn dẹp nhà cửa một cách gọn gàng, sạch sẽ và trang trí để đón Tết. Cha mẹ hãy hướng dẫn con cùng phụ giúp mình.  Bắt đầu từ những việc nhỏ như dọn dẹp đồ chơi, gấp quần áo, quét nhà,…

Cha mẹ có thể vừa làm vừa dạy bé nguyên nhân tại sao các gia đình thường dọn nhà để đón Tết. Ví dụ như để nhà cửa gọn gàng đón năm mới, vì dịp này sẽ có nhiều người đến nhà chơi. Dọn dẹp nhà cửa trước ngày Tết còn mang thông điệp là sắp xếp lại những “bừa bộn” của năm cũ để chào đón năm mới “An khang, Thịnh vượng”.

Cũng theo TS Sơn, trong những ngày Tết, có nhiều phong tục rất đẹp cha mẹ cần giáo dục cho con cháu. Trong đó, bữa cơm tất niên, tân niên là một trong những nghi lễ văn hóa độc đáo của người Việt.

Ngày 30 Tết, gia đình thường chuẩn bị mâm cơm để mời ông bà, tổ tiên, những người đã khuất về ăn tết; sum họp cùng con cháu. Ngày mùng 1 Tết, gia đình lại chuẩn bị mâm cơm cúng tân niên. Việc này thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ trong gia đình người Việt.

Bên cạnh ý nghĩa tín ngưỡng, bữa cơm tất niên, tân niên có giá trị văn hóa gần với gia đình; thể hiện ý nghĩa sum họp. Đây sẽ là mâm cơm có đủ đầy các thành viên trong gia đình sau một năm đi làm ăn xa. Với những ý nghĩa đặc biệt như thế, chúng ta cần phải tôn trọng; giáo dục, gìn giữ cho thế hệ sau.

Tết là khoảng thời gian để cả gia đình vui vẻ, sum vầy
Tết là khoảng thời gian để cả gia đình vui vẻ, sum vầy

Tiền mừng tuổi và cách ứng xử gia đình nên dạy trẻ 

Mừng tuổi (lì xì) đầu năm là tập tục đẹp, được lưu truyền từ nhiều đời nay mỗi dịp Tết đến Xuân về. Tuy nhiên, theo PGS.TS Phạm Ngọc Trung – nguyên Trưởng khoa Văn hóa học; Học viện báo chí và Tuyên truyền, hiện nay phong tục này ít nhiều đã bị biến tướng; méo mó vì mục đích cá nhân, mà lỗi là do người lớn.

Không ít trẻ em hiện nay chỉ biết được lì xì là sẽ có tiền; mà không hiểu hết ý nghĩa sâu xa của phong tục đẹp đẽ này. Chính vì thế, nhiều bé bắt đầu có nhận thức sai lệch về lì xì; trở nên thực dụng khi chê bai những người lì xì ít tiền. Do vậy, vai trò giáo dục của cha mẹ là rất quan trọng.

“Phụ huynh nên dạy con về ý nghĩa của tục lì xì đầu năm; để cầu mong cho trẻ nhỏ được khỏe mạnh; học hành thông minh, có chí hướng vươn lên và mang đến sự may mắn. Vì thế, dạy trẻ biết mỉm cười và nói lời cảm ơn khi được người lớn lì xì. Nếu con quên, cha mẹ hãy gợi ý cho trẻ nhớ. Nên tránh việc chê bai ít nhiều, xé bỏ bao lì xì trước mặt khách; hay giành giật bao lì xì,… Chỉ những điều đơn giản như vậy, nhưng cũng giúp cho con trưởng thành hơn”- PGS.TS Phạm Ngọc Trung nhấn mạnh.

Văn hóa chúc Tết của dân tộc mà gia đình nên truyền đạt

Một điều rất quan trọng nữa mà phụ huynh cần dạy con về Tết cổ truyền đó là biết chúc Tết. Phong tục chúc Tết cũng là một nét đẹp văn hóa; thể hiện tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Cha mẹ hãy tranh thủ ngày trước Tết Nguyên đán để dạy con một số câu chúc Tết. Ví dụ, với ông bà thì chúc “khỏe mạnh, sống lâu trăm tuổi”; với người lớn thì chúc “sức khỏe dồi dào, làm ăn phát tài”; với anh/chị thì chúc “hạnh phúc, may mắn!”… Những việc làm này sẽ giúp trẻ hiểu về Tết và có kỳ nghỉ Tết thêm ý nghĩa.

Nguồn: baovanhoa.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *